🔍

🏛️ Divan Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri

Beyitlerle ve bentlerle kurulan klasik saray edebiyatı nazım şekilleri ve türleri:

Gazel Görseli

Gazel

Nazım Türü

Aşk, şarap, kadın, sevgilinin güzelliği ve hayatın zevkleri gibi bireysel konuları işleyen, Divan edebiyatının en yaygın nazım biçimidir.

📐 Kafiye Şeması: aa ba ca da ea fa...
📏 Ölçü: Aruz Ölçüsü
Kaside Görseli

Kaside

Nazım Türü

Din ve devlet büyüklerini övmek veya hicvetmek (eleştirmek) amacıyla yazılan uzun Divan edebiyatı şiir biçimidir.

📐 Kafiye Şeması: aa ba ca da ea fa...
📏 Ölçü: Aruz Ölçüsü
Mesnevi Görseli

Mesnevi

Nazım Türü

Uzun aşk öyküleri, savaşlar, dini ve destansı konuların anlatıldığı Divan edebiyatının bir nevi 'roman ve hikaye' karşılığı olan nazım biçimidir.

📐 Kafiye Şeması: aa bb cc dd ee ff... (Her beyit kendi arasında kafiyelidir)
📏 Ölçü: Aruz Ölçüsü (Kısa kalıplar)
Rubai Görseli

Rubai

Nazım Türü

Tek bir dörtlükten oluşan, felsefi düşünceler, hayatın anlamı, şarap ve ölüm temalarını işleyen İran edebiyatı menşeyli nazım biçimidir.

📐 Kafiye Şeması: aaxa veya aaaa
📏 Ölçü: Aruz Ölçüsü (Kendine özgü 24 özel kalıbı vardır)
Tuyuğ Görseli

Tuyuğ

Nazım Türü

Türklerin Divan edebiyatına kazandırdığı, tek dörtlükten oluşan milli nazım biçimidir.

📐 Kafiye Şeması: aaxa veya aaaa
📏 Ölçü: Aruz Ölçüsü (Sadece 'Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün' kalıbı)
Şarkı Görseli

Şarkı

Nazım Türü

Türklerin Divan edebiyatına kazandırdığı, beste ile söylenmek üzere yazılan neşeli ve aşka dair dörtlük biçimidir.

📐 Kafiye Şeması: aabA ccbA ddbA... (Son dize nakarat)
📏 Ölçü: Aruz Ölçüsü

🌾 Halk Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri

Anonim, Âşık ve Tekke-Tasavvuf edebiyatı dörtlük esaslı şiir türleri ve biçimleri:

Koşma Görseli

Koşma

Nazım Türü

Âşık edebiyatının en çok kullanılan, duygu, aşk, doğa ve yiğitlik konularını işleyen temel nazım biçimidir.

📐 Kafiye Şeması: abab cccb dddb... veya abba cccb...
📏 Ölçü: Hece Ölçüsü (11'li kalıp: 6+5 veya 4+4+3 duraklı)
Semai Görseli

Semai

Nazım Türü

Kendine özgü özel bir melodiyle (ezgiyle) söylenen, doğa ve aşk temalı Âşık şiir biçimidir.

📐 Kafiye Şeması: abab cccb dddb...
📏 Ölçü: Hece Ölçüsü (8'li kalıp: 4+4 duraklı)
Varsağı Görseli

Varsağı

Nazım Türü

Toroslar'da yaşayan Varsak Türklerinin özel bir ezgi ve yiğitçe bir edayla söylediği şiirlerdir.

📐 Kafiye Şeması: abab cccb dddb...
📏 Ölçü: Hece Ölçüsü (8'li kalıp)
🌾
🖼️ Thumbnail (16:9)

Destan (Halk Şiiri Biçimi)

Nazım Türü

Âşık edebiyatının en uzun nazım biçimidir; toplumsal olaylar, savaşlar, yangınlar, kıtlık ve eşkıya hikayeleri anlatılır.

📐 Kafiye Şeması: abab cccb dddb...
📏 Ölçü: Hece Ölçüsü (Genellikle 11'li kalıp)
Mani Görseli

Mani

Nazım Türü

Anonim halk edebiyatının tek dörtlükten oluşan, bağımsız ve en küçük nazım biçimidir.

📐 Kafiye Şeması: aaxa
📏 Ölçü: Hece Ölçüsü (7'li kalıp)
İlahi Görseli

İlahi

Nazım Türü

Allah sevgisini, O'nun büyüklüğünü ve O'na yakarışı dile getiren, dini törenlerde ezgiyle söylenen tasavvufi şiir türüdür.

📐 Kafiye Şeması: abab cccb dddb... veya aaxa
📏 Ölçü: Hece (7, 8, 11'li) veya Aruz Ölçüsü
Nefes Görseli

Nefes

Nazım Türü

Bektaşi tekkelerinde Hz. Ali, Hz. Muhammed ve On İki İmam sevgisini işleyen ezgili tasavvuf şiirleridir.

📐 Kafiye Şeması: abab cccb dddb...
📏 Ölçü: Hece Ölçüsü (Genellikle 7 veya 8'li)
Şathiyye (Şathiyat) Görseli

Şathiyye (Şathiyat)

Nazım Türü

Dini ve tasavvufi konuları inançlardan alay eder gibi gözüken ama derin anlamlar içeren mizahi tasavvuf şiirleridir.

📐 Kafiye Şeması: abab cccb dddb...
📏 Ölçü: Hece Ölçüsü
Bu içerik son olarak tarihinde güncellenmiştir.