Şarkı
Türklerin Divan edebiyatına kazandırdığı, beste ile söylenmek üzere yazılan neşeli ve aşka dair dörtlük biçimidir.
📚 Şarkı Derinlemesine Konu Anlatımı & Akademik İnceleme
Şarkı, Türklerin Divan edebiyatına kazandırdığı ikinci milli nazım biçimidir. Halk edebiyatındaki Türkü ve beste geleneğinin Divan şiirine yansıması sonucu ortaya çıkmıştır. Bestelenmek amacıyla yazılan şarkılar, bent adı verilen 3 ile 5 dörtlükten oluşur. Dili Divan şiirinin geneline göre daha sade, günlük konuşma diline yakın ve liriktir.
Şarkıların kafiye şeması genellikle "aaaa baba caça..." veya "abab cded efef..." şeklindedir. Her bendin üçüncü dizesine "miyan" veya "miyanhane" denir; burası şarkının en dokunaklı ve melodik dizesidir. Her bendin sonunda aynen tekrarlanan dizeye ise "nakarat" adı verilir. Şarkılarda genellikle aşk, eğlence, İstanbul güzellikleri, bahar ve zevk temaları işlenir.
Şarkı türünün edebiyatımızdaki en büyük üstadı Lale Devri'nin neşeli şairi Nedim'dir. Nedim, İstanbul Türkçesini ve Lale Devri'nin eğlence meclislerini şarkılarıyla ölümsüzleştirmiştir. Cumhuriyet döneminde ise Yahya Kemal Beyatlı şarkı formunda unutulmaz eserler vermiştir.
Özellikler ve Teknik Bilgiler Tablosu
| Nazım Şekli / Türü | Şarkı |
|---|---|
| Ait Olduğu Gelenek | Batı Etkisindeki Edebiyat |
| Kafiye Şeması / Düzeni | aabA ccbA ddbA... (Son dize nakarat) |
| Kullanılan Ölçü | Aruz Ölçüsü |
Şarkı Temel Özellikleri
- • Türklerin Divan edebiyatına kazandırdığı nazım biçimidir.
- • Dörtlük sayısı 3 ile 5 arasında değişir.
- • Her dörtlüğün 3. dizesine 'Meyan' veya 'Meyanhane' (şarkının en dokunaklı yeri), tekrarlanan son dizesine ise 'Nakarat' denir.
- • Lale Devri şairi Nedim şarkı türünün en büyük ustasıdır.
🎯 Edebiyat İncelemelerinde Soru Nasıl Gelir?
Nedim (en usta), Enderunlu Vasıf (en çok yazan), 'Meyan' dizesi ve Türklerin kazandırdığı tür olması önemliların merkezindedir.
❓ Şarkı Hakkında Sıkça Sorulan 31 Soru & Akademik Cevaplar
Şarkı nazım biçimi/türü ile ilgili sınav soru tipleri, kafiye özellikleri, ölçü ve akademik detaylar.
"Bülbül edüb zâr ü efgan" dizesi, Divan edebiyatında aşk ve bülbül-gül konusunu işleyen Şarkı veya Gazel nazım biçimlerine ait klasik örnektir.