İnce Memed I

Dördüncü cilt, serinin finali olarak Memed'in son mücadelesini ve trajik sonunu anlatır. Artık yaşlanan ve yorulan Memed, yeni bir ağa olan Zeynel'in zulmüne karşı köylüleri örgütler. Ancak bu kez mücadele, eski destansı eşkıyalıktan çok, daha bilinçli ve örgütlü bir direnişe dönüşür. Memed, kendi efsanesinin gölgesinde ezilir; halkın ondan beklediği mucizeleri gerçekleştiremeyeceğini anlar. Roman, köyün modernleşme sancıları, göç ve değişen değerlerle birlikte Memed'in içsel çöküşünü işler. Sonunda Memed, kendi seçtiği bir ölümle (bir pusuda vurularak) hayata veda eder, ancak efsanesi halk arasında yaşamaya devam eder. Yaşar Kemal, bu ciltte bir kahramanın ölümünün bile bir umut kaynağına dönüşebileceğini gösterir; doğa ve insan iç içe geçmiş bir ağıt gibi akar.