Tevriye (İki Anlamlılık) Sanatı

Tevriye, kelime anlamıyla 'örtmek, gizlemek' demektir ve edebiyatta sesteş (yazılışı aynı, anlamı farklı) veya birden fazla gerçek (sözlük) anlamı barındıran bir sözcüğün, dize içinde yakın anlamı kastediliyormuş gibi gösterilip aslında çok zekice bir ustalıkla uzak anlamının kastedilmesi sanatıdır. Tevriyenin en kritik ve ayırt edici özelliği, kastedilen iki anlamın da sözlükte yer alan 'Gerçek Anlam' olması, asla mecaza kayılmamasıdır. Şair, okuyucunun zihnini kelimenin yaygın ve akla ilk gelen (yakın) anlamıyla perdelerken, asıl söylemek istediği derin manayı (uzak anlamı) arkaya saklar. Örneğin Divan şairlerinin en çok kullandığı 'Gül', 'Ben' (1. şahıs veya yüzdeki leke), 'Baki' (sonsuz veya şair Baki), 'Boyun/Koyun' gibi eş sesli sözcükler tevriye sanatının en popüler araçlarıdır. Tevriye, büyük bir kelime dağarcığı ve dil zekası gerektirdiği için Divan şiirinin zirve sanatlarından kabul edilir.