Mecazımürsel (Ad Aktarması) Sanatı

Mecazımürsel (Ad Aktarması), bir kelimenin, hiçbir benzetme amacı (teşbih) veya eğretileme niyeti taşımaksızın, mantıksal ve kavramsal bir ilişki dolayısıyla kendi anlamının dışında başka bir sözcüğün yerine kullanılması sanatıdır. İstiare ile arasındaki en büyük fark şudur: İstiarede benzerlik ilgisi (güzellik, güç, cesaret vb.) esasken, mecazımürselde asla benzerlik ilgisi yoktur; bunun yerine parça-bütün, iç-dış, yazar-eser, neden-sonuç, yer-insan, yön-bölge, madde-eşya gibi anlamsal ilgiler söz konusudur. Örneğin bir stadyumda 'Bütün tribün ayağa kalktı' denildiğinde, kalkanın beton tribün değil, oradaki 'seyirciler' (Yer-İnsan ilgisi) olduğu anlatılır. Ya da 'Bugün derste Yaşar Kemal'i okuduk' cümlesinde Yaşar Kemal'in bedeni değil, 'eserleri' (Yazar-Eser ilgisi) kastedilir. Dildeki ekonomi prensibine (az sözle çok şey anlatma) mükemmel hizmet eden bir sanattır ve gündelik konuşma dilimizde (Örn: Soba yanıyor, bardağı içtim) dahi farkında olmadan sıklıkla kullanırız.