Otlakçı

Memduh Şevket Esendal'ın 'Otlakçı' adlı hikâyesi, küçük bir kasabada geçen ve toplumsal ilişkileri, ahlaki çöküntüyü ve bireysel çıkar çatışmalarını merkeze alan bir öyküdür. Hikâye, adından da anlaşılacağı gibi, başkalarının emeğiyle geçinen, hazırcı ve asalak bir karakter olan Otlakçı'nın çevresindeki insanları sömürmesini ve bu sömürüye karşı gelişen tepkileri anlatır. Esendal, sade ve yalın bir dille, dönemin taşra yaşamını, insanların saf ve dürüst duygularını, ancak aynı zamanda zayıflıklarını ve bencilliklerini ustalıkla işler. Öyküde, Otlakçı'nın kurnazlıkları karşısında saf ve iyi niyetli kasaba halkının çaresizliği, toplumsal bir eleştiriye dönüşür. Yazar, mizahi bir üslupla, aslında her toplumda var olabilecek bu tip insanların yol açtığı ahlaki ve ekonomik tahribatı gözler önüne serer. Hikâye, bireysel bir vaka üzerinden toplumsal bir ders çıkarır: Emek hırsızlığı ve başkasının sırtından geçinme, er ya da geç hem bireyi hem de toplumu çürütür. Esendal'ın karakter tahlilleri ve gözlem gücü, hikâyeyi sadece bir dönem belgesi olmaktan çıkarıp evrensel bir insanlık durumuna dönüştürür.